Araba Ehliyeti Sahibi İçin Motosiklet (A1/A2) Ehliyeti Rehberi

Süreç ve Şartlar: B sınıfı sürücü belgesine sahip kişiler, belirli koşullar altında 125 cc’ye kadar (A1 sınıfı) motosiklet kullanabilir. İlgili düzenlemeye göre en az 2 yıllık geçerli B ehliyeti, gerekli sağlık şartlarını taşıma ve son 5 yıl içinde ehliyetin geri alınmamış olması koşulları aranır. Bu şartları sağlayanlar, Millî Eğitim Bakanlığı sürücü kursuna kayıt olarak motosiklet direksiyon eğitimi alır ve uygulama sınavında başarılı olursa Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen A1 sertifikasını elde eder. (Bu süreçte teorik sınav yapılmış olup olmadığı yönetmelikte açıkça belirtilmemiştir; genelde B ehliyeti olanlar direksiyon sınavına girer.)

A1 ve A2 Farkı: A1 ehliyeti, 11 kW’a kadar (genellikle 125 cc) motosikletler içindir ve 16 yaş şartı aranır. A2 ehliyet ise 35 kW’a kadar (yaklaşık 400–600 cc) motosiklet kullanma yetkisi verir ve en az 18 yaş gerektirir. A2 sınıfı A1 kapsamındaki tüm araçları da içerir. B ehliyeti sahiplerinin öncelikli hak edişi 125 cc (A1) için olup, daha büyük motosiklet kullanımı (A2 için) için normal eğitim ve sınav süreci gerekir.

1. Şartları Sağlama ve Sınavlar

• Deneyim ve Sağlık: B ehliyet tarihine bakılmaksızın en az 2 yıllık deneyim ve Sağlık Bakanlığı onaylı sürücü sağlık raporu gereklidir.
• Eğitim ve Sınav: A1 için sürücü kursuna yazılıp teorik eğitimi tamamlayın. Millî Eğitim Bakanlığı’nın e-sınav (yazılı) için ücreti 2026 yılında 1.250 TL’dir. E-sınav genelde 50 soru olup, başarılı olunursa direksiyon eğitimine geçilir.
• Direksiyon Sınavı: Teorik sınavı geçen adaylar direksiyon dersine girer ve sınav randevusundan önce 2.000 TL direksiyon sınav ücreti öder. Sınavı geçerseniz A1 sertifikanız düzenlenir.

2. Bireysel (Şahsi) Kullanım vs Ticari Kullanım

• Bireysel Kullanım: Gereken eğitim ve sınavı başarıyla tamamlayan B sınıfı sürücüler, e-devlet sistemi üzerinden belgeleri işlenmiş sayılır. Bu durumda sürücü belgesini değiştirmeye gerek yoktur; ehliyetin arkasına A1 yazılmasına ilişkin harç ve kart bedeli ödemezsiniz. (E-devlet’te “KTY’nin 85. maddesine göre…” şeklinde görülen kısıt kodu, 125 cc motor kullanım hakkınızın tanındığını gösterir.)
• Ticari Kullanım (Kuryelik, Paket Dağıtımı vb.): Yönetmelik ticari faaliyetleri kapsam dışında bırakır. Yani motosikleti ticari amaçla kullanacaksanız A1 sınıfı ehliyet ibaresini fiziksel olarak ehliyetinize ekletmeniz zorunludur. Bunun için ilgili harç, değerli kâğıt (kart) ve vakıf ücreti ödenir ve nüfus müdürlüğüne gidilerek A1 ibareli yeni kart alınır.

3. Nüfus Müdürlüğü Başvurusu ve Gerekli Evraklar

• E-devlet Kaydı: Bireysel kullanımda A1 sertifikası aldıktan sonra sisteme işlem yapılır; sürücü belgesine gelip karta basılmasına gerek yoktur.
• Kart Ekletme (Ticari için): Ticari kullanımda veya isteyenler için ekleme zorunludur. Nüfus Müdürlüğü’ne başvurmadan önce bankadan ya da internetten “Sürücü Belgesi Sınıf Ekleme” (A1 sınıf ekleme) harcını yatırın (A1 harcı 2.239,90 TL ve kart bedeli 2.115 TL, toplam 4.354,90 TL).
• İstenen Belgeler: Başvuru sırasında nüfus cüzdanı, mevcut ehliyet, A1 sürücü sertifikası (sistemden kontrol edilir), sürücü sağlık raporu, son 6 ayda çekilmiş 1 adet biyometrik fotoğraf, kan grubu beyanı ve adli sicil kaydı ibraz edilmelidir. Harç+kart dekontu da gereklidir. İşlemler tamamlanınca arka tarafında A1 yazılı yeni ehliyet kartınız verilir.

4. Ücretler ve Ödemeler

• Eğitim ve Sınav Masrafları:
  • Sürücü kursu ücreti: Şehir ve kuruma göre değişir (İstanbul için A1 ~9.000 TL civarı örnek verilmektedir).
  • E-sınav (yazılı) ücreti: 1.250 TL (2026).
  • Direksiyon sınav ücreti: 2.000 TL.
• Resmî Harçlar ve Kart Ücretleri (Ticari için):
  • A1 harcı: 2.239,90 TL.
  • Ehliyet kart ücreti: 1.690 TL, vakıf payı: 425 TL (toplam 2.115 TL).
  • Özet: Ticari amaçla A1 ekletme için toplam 4.354,90 TL resmî ödeme gerekir. (E-sınav + direksiyon sınav ücretleri ayrı ödenir; bu iki ücretle birlikte A1 sınıfı için toplam kamu ödemesi ~7.604,90 TL’dir.)
• Ödeme Zamanlaması: Teorik sınavdan önce e-sınav, direksiyon sınavından önce direksiyon ücreti yatırılır. Direksiyonu geçtikten sonra harç+kart+vakıf bedeli ödenerek nüfus başvurusu yapılır.

İlgili Yazı: Türkiye’de Motosiklet Ehliyeti Alma Rehberi

5. Ticari Kullanımda Ek Gereklilikler

Kuryelik veya ticari paket dağıtımı gibi motorlu taşıma faaliyetlerinde, standart ehliyet şartlarına ek olarak SRC-Kurye (SRC4) belgesi ile psikoteknik yeterlilik belgesi alınması zorunlu hale gelmiştir. Ulaştırma Bakanlığı düzenlemeleriyle 29 Ocak 2026’dan itibaren motokuryeler için SRC-Kurye Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunlu kılınmıştır. (Psikoteknik raporu da periyodik olarak yenilenmesi gereken bir şarttır.) Bu belgeler olmadan ticari motosiklet taşımacılığı yapılamaz.

6. Süreç Özeti (Adım Adım)

1. Koşulları sağlayın: En az 2 yıl B ehliyeti, sağlık raporu, adli sicil temizliği.
2. Kursa kayıt: Sürücü kursuna yazılıp teorik eğitim alın. E-sınav ücreti (1.250 TL) yatırılarak sınava girin.
3. Direksiyon eğitimi ve sınav: Yazılıyı geçtikten sonra pratik derslere katılıp direksiyon sınavına girin (ücreti 2.000 TL).
4. E-devlette sonuç: Başarılı olunca sertifikanız MERNİS/POLNET’e işlenir. Şahsi kullanımda kart değişimi gerekmez; sistem kaydı yeterlidir.
5. Kart ekletme (ticari için): Eğer motosikleti kurye vb. iş için kullanacaksanız, A1 ekini kartınıza basmak üzere 4.354,90 TL resmi ödemeyi yapın. Nüfus müdürlüğüne başvurup yeni ehliyetinizi alın.
6. Ek belgeler: Ticari sürüş için SRC-Kurye belgesi ve güncel psikoteknik raporunuzu da edinin. SRC belgesi olmadan kuryelik yapılamayacağı unutulmamalıdır.

Kaynaklar: B sınıfı ehliyet sahiplerinin 125 cc motosiklet kullanma koşulları ve muafiyetleri NVİ ile TRT Haber tarafından duyurulan düzenlemeler esas alınarak özetlenmiştir. Resmî ücret ve süreç bilgileri Millî Eğitim ve İçişleri Bakanlıklarının yayımladığı kılavuzlardan derlenmiştir. A1/A2 sınıfı farklılıkları ve yaş şartları ehliyet sınıfları açıklamalarından alınmıştır. (Gerekli olan SRC ve psikoteknik bilgileri ilgili Karayolu Taşıma yönetmeliği ile MYK duyurularından uyarlanmıştır.)